B196-rijbewijs: alles over de 125cc-uitbreiding (kosten, voorwaarden, buitenland)
Tijdens je vakantie door de bergen toeren of in het dagelijks leven de file voorbijrijden: met een 125cc kan het allebei. En met het B196-rijbewijs kom je daar zonder dat je het volledige motorrijbewijs hoeft te halen.
Geen examen, slechts een paar lesuren en je mag in Duitsland op 125cc-scooters en motorfietsen rijden. Dat klinkt in eerste instantie als een goede deal, maar er zijn wel voorwaarden aan verbonden en wat betreft het buitenland zit er een flinke adder onder het gras. We leggen deze punten hier stap voor stap uit. Hoe de B196 in verhouding staat tot de overige motorrijbewijscategorieën, zie je in ons overzicht van het motorrijbewijs.
Het MYCOVER® team geeft uitleg!
Inhoudsopgave
- Wat is de B196-uitbreiding?
- Wat mag ik rijden met B196?
- Voorwaarden voor het B196-rijbewijs
- Wat kost de B196-uitbreiding?
- B196 in het buitenland: waar is het echt geldig?
- Kun je B196 uitbreiden naar A2?
- Conclusie: voor wie is de B196 de moeite waard?
- Na het rijbewijs: motor beschermen
- B196-rijbewijs: de belangrijkste vragen op een rij
Wat is de B196-uitbreiding?
Strikt genomen is de B196 geen eigen rijbewijs, maar een uitbreiding van categorie B (autorijbewijs). Achter de B op je rijbewijs wordt simpelweg het getal 196 bijgeschreven. Daarom spreekt men ook wel van de “code 196” of de “196-inschrijving”.
De uitbreiding werd ingevoerd op 1 januari 2020. De gedachte erachter: ervaren automobilisten moeten zonder uitgebreid examen op 125cc-machines mogen rijden. Dat bespaart tijd en geld, want het behalen van een volwaardig A1-rijbewijs is aanzienlijk duurder en tijdrovender.
Het verschil tussen de codes is belangrijk, omdat dit later bij het onderwerp buitenland weer relevant wordt. Tweecijferige codes zoals 78 voor automaat gelden in de hele EU. Driecijferige codes zoals 196 zijn daarentegen puur nationale regelingen van individuele landen en gelden alleen binnen de eigen landsgrenzen.
Wat mag ik rijden met B196?
Met de uitbreiding mag je in Duitsland op lichte motorfietsen en scooters rijden. De technische grenzen zijn duidelijk gedefinieerd in § 6b van de Duitse rijbewijsverordening:
- Cilinderinhoud: tot 125 cm³
- Motorvermogen: maximaal 11 kW (≈ 15 pk)
- Vermogen-gewichtsverhouding: max. 0,1 kW/kg
- Minimumleeftijd bestuurder: 25 jaar
- Transmissie: handgeschakeld of automaat
- Aandrijving: benzine of elektrisch
Dit zijn dezelfde technische waarden als bij categorie A1. Dit betekent dat praktisch elke klassieke 125cc-motorfiets en elke 125cc-scooter die is toegelaten voor A1, ook met de 196-code mag worden bestuurd, evenals elektrische motorfietsen met een vergelijkbaar vermogen. Daarnaast vallen driewielige motorvoertuigen tot 15 kW ook onder de A1-gelijkstelling.
Er zijn echter duidelijke grenzen: motorfietsen boven de 125 cm³ of meer dan 11 kW zijn verboden, er mag geen aanhanger achter de 125cc worden meegevoerd en in het buitenland is de uitbreiding niet geldig.
Voorwaarden voor het B196-rijbewijs
De voorwaarden zijn overzichtelijk, maar strikt. Als je aan één ervan niet voldoet, kun je de uitbreiding niet laten bijschrijven. Je moet minimaal 25 jaar oud zijn en minimaal 5 jaar in het bezit zijn van categorie B, gerekend vanaf de afgiftedatum op je rijbewijs. Daarnaast moet je je hoofdverblijfplaats in Duitsland hebben en de theoretische en praktische scholing hebben voltooid. Je hoeft geen examen af te leggen, noch theorie noch praktijk. Dat is het centrale verschil met het normale A1– of A2-rijbewijs.
In plaats daarvan volg je bij de rijschool een verplichte scholing bestaande uit 9 dubbele lessen van 90 minuten, dus 13,5 uur in totaal. Hiervan zijn 4 dubbele lessen (6 uur) bestemd voor theorie en 5 dubbele lessen (7,5 uur) voor de praktijk met basisoefeningen, stadsverkeer en ritten buiten de bebouwde kom en op de snelweg. Na afloop geeft de rijschool je een bewijs van deelname. Hiermee ga je binnen 12 maanden naar de rijbewijsinstantie om de code 196 te laten bijschrijven.
Wat kost de B196-uitbreiding?
De kosten liggen gewoonlijk tussen de 700 en 1.100 €. De prijs varieert per regio en rijschool: in stedelijke gebieden zoals München, Hamburg of Frankfurt betaal je doorgaans meer dan op het platteland. Met deze kosten moet je rekening houden:
| Kostenpost | Typische marge |
|---|---|
| Rijschoolkosten (theorie + praktijk) | 600 tot 900 € |
| Bijschrijving bij de rijbewijsinstantie | 25 tot 45 € |
| Biometrische pasfoto | 10 tot 15 € |
| Lesmateriaal / toegang tot app | 0 tot 60 € |
| Totaal | €700 tot €1.100 |
Ter vergelijking: Een normaal A1-rijbewijs kost afhankelijk van de regio tussen de 2.600 en 3.400 €, inclusief theorie- en praktijkexamen. Met de uitbreiding bespaar je dus al snel de helft. In Beieren en NRW liggen de rijscholen vaak in het hogere segment (vaak 850 tot 1.100 €), in Brandenburg of Saksen-Anhalt kun je soms al vanaf 650 € klaar zijn. Het is de moeite waard om bij twee of drie rijscholen in je stad prijzen op te vragen en te vergelijken.
Bijna niemand denkt aan de lopende kosten: een WA-verzekering voor een 125cc begint bij ongeveer 60 € per jaar voor oudere bestuurders, de motorrijtuigenbelasting ligt rond de 25 € per jaar.
B196 in het buitenland: waar is het echt geldig?
De uitbreiding is officieel alleen geldig in Duitsland. Dit staat in § 6b lid 1 van de Duitse rijbewijsverordening: “De bevoegdheid volgens zin 1 geldt alleen in het binnenland.” Wie dit negeert en in het buitenland met de 125cc wordt gecontroleerd, rijdt juridisch gezien zonder geldig rijbewijs. De gevolgen variëren van een boete tot een mogelijke ontzegging van de rijbevoegdheid, met als grootste risico: het ontbreken van verzekeringsdekking bij een ongeval.
De reden is formeel van aard: driecijferige codes zoals 196 zijn nationale uitzonderingen die andere EU-landen niet hoeven te erkennen. Oostenrijk heeft zijn eigen versie (Code 111), Hongarije de B125. Geen van deze nationale oplossingen is tot nu toe op EU-niveau geharmoniseerd. Voor de belangrijkste vakantielanden is een nauwkeurige blik daarom de moeite waard.
Italië
Italië is een speciaal geval. Italianen mogen met hun normale autorijbewijs op een 125cc rijden, zonder extra certificaat. Volgens de EU-logica zou dit ook voor Duitse toeristen moeten gelden, maar in de praktijk is juist dat omstreden. De ADAC zegt: nee, de Italiaanse regeling geldt alleen voor Italiaanse rijbewijzen. De politie in Zuid-Tirol daarentegen beboet Duitse bestuurders met categorie B op een 125cc in de praktijk vaak niet. Een duidelijk officieel antwoord is er niet.
Twee dingen zijn zeker: op Italiaanse snelwegen is de 125cc sowieso verboden. En het grootste risico is niet de politie, maar je verzekering. Bij een ongeval kan je Duitse verzekering aanvoeren dat je zonder geldig rijbewijs onderweg was. In het ergste geval blijf je zitten met een schade van zes cijfers.
Oostenrijk
In Oostenrijk is de uitbreiding niet geldig. Ook het reguliere B-rijbewijs geeft daar geen recht om op een 125cc te rijden. Oostenrijk heeft weliswaar met Code 111 een eigen regeling, maar deze is, net als de Duitse tegenhanger, beperkt tot het binnenland en geldt niet voor Duitse bestuurders. Wil je in Oostenrijk motorrijden, dan heb je minimaal A1 nodig. Dit geldt ook als de route slechts eenmaal door Tirol loopt op weg naar Italië.
Zwitserland
Zwitserland erkent de 196-code evenmin. Voor 125cc-machines heb je daar de Zwitserse categorie A1 of een overeenkomstig geldig buitenlands bewijs nodig. De straffen voor het rijden zonder het vereiste rijbewijs zijn daar bijzonder streng: er dreigt tot drie jaar gevangenisstraf of een geldboete tot 180 dagtarieven, in sommige gevallen wordt het voertuig zelfs in beslag genomen.
Nederland
Ook Nederland erkent de uitbreiding niet en vereist voor een 125cc het volwaardige A1-rijbewijs. Wie toch rijdt, riskeert een boete en bij schade problemen met de verzekering. Er is geen achterdeurtje via categorie B.
Engeland
Ook na de brexit geldt: je Duitse rijbewijs wordt alleen erkend voor de ingeschreven categorieën, en code 196 hoort daar niet bij. Voor een 125cc vereist Groot-Brittannië minimaal de Compulsory Basic Training (CBT), een eigen Britse cursus. Voor een vakantietrip is de 125cc daarmee feitelijk geen optie, temeer omdat het links rijden extra veel vraagt van onervaren tweewielers.
Frankrijk
Frankrijk heeft een eigen oplossing die lijkt op de Duitse: met het rijbewijs categorie B mag men na een 7-urige scholing op een 125cc rijden. Deze moet echter volgens Franse voorschriften zijn voltooid; de Duitse B196-opleiding wordt daarvoor niet erkend. Voor jou als Duitse bestuurder blijft dus alleen A1 over.
Spanje
Spanje is een klassieke grijze zone voor vakantiegangers. Spanjaarden mogen met het rijbewijs categorie B na drie jaar op een 125cc rijden, vanaf januari 2025 pas na een verplichte cursus van 7 uur. Of dit ook voor Duitse toeristen geldt, is omstreden; een bindend antwoord is er niet. Ter plaatse geven verhuurders de 125cc vaak toch mee, maar dat verandert niets aan het verzekeringsrisico.
Kort overzicht andere landen
| Land | B196 erkend? | Categorie B voldoende voor Duitsers? | Opmerking |
|---|---|---|---|
| België | Nee | Omstreden | Nationale regeling geldt volgens ADAC alleen voor Belgische rijbewijzen; Wikipedia noemt termijn van 2 jaar ook voor toeristen |
| Denemarken | Nee | Nee | A1 vereist |
| Luxemburg | Nee | Nee | A1 vereist |
| Portugal | Nee | Omstreden | Bronnen spreken elkaar tegen: Wikipedia noemt minimumleeftijd 25 ook voor toeristen, ADAC alleen voor Portugese rijbewijzen |
| Polen | Nee | Omstreden | Nationale regeling (3 jaar categorie B) geldt volgens ADAC alleen voor Poolse rijbewijzen |
| Tsjechië | Nee | Omstreden | Wikipedia: alleen automaatscooters ook voor toeristen, ADAC spreekt dit tegen |
| Kroatië | Nee | Nee | A1 vereist, nationale versoepelingen gelden alleen voor Kroatische rijbewijzen |
Wordt de uitbreiding in heel Europa geldig?
Op termijn wel, maar dat zal nog enkele jaren duren. De 4e EU-rijbewijsrichtlijn is op 25 november 2025 in werking getreden. Deze voorziet in een nieuwe, EU-brede code 60.02, die precies deze 125cc-uitbreidingen moet harmoniseren. Dit betekent: de Duitse 196 wordt op termijn de in de hele EU erkende code 60.02.
Cruciaal is de planning: de lidstaten hebben drie jaar de tijd om de richtlijn in Duitsland en de overige EU-landen in nationaal recht om te zetten, plus nog een jaar voor de voorbereiding. Realistisch gezien wordt de EU-brede erkenning dus op zijn vroegst eind 2028, maar waarschijnlijker pas in 2029 van kracht.
Tot die tijd blijft het zo: zolang de afzonderlijke landen de nieuwe regeling niet actief hebben doorgevoerd, heb je voor een 125cc over de grens nog steeds het A1-rijbewijs nodig.
Kun je B196 uitbreiden naar A2?
Het korte antwoord is nee, een directe doorstroming naar A2 bestaat niet. Dat is een veelvoorkomend misverstand. Code 196 is een uitbreiding van je categorie B, het is geen volwaardig motorrijbewijs in de zin van de getrapte regeling. Dit betekent: ook al heb je jarenlang op een 125cc gereden, deze tijd telt niet mee als voorervaring voor A2 of A.
Wil je overstappen naar A2, dan moet je het A2-rijbewijs op de reguliere manier halen, met theorie- en praktijkexamen. Wat je tijdens de lesuren hebt geleerd, helpt je natuurlijk bij het rijden, maar vervangt geen examen.
De scholing is daarom echter niet waardeloos. Het maakt je een aanzienlijk betere A2-leerling. Je kent het gedrag van een motor in het verkeer, beheerst de basisoefeningen en bent bekend met de hellingshoek en het remgedrag. Veel rijscholen verminderen op basis hiervan het aantal verplichte lessen voor A2, wat uiteindelijk enkele honderden euro’s bespaart.
Wie nu al weet dat hij later op zwaardere machines wil overstappen, moet dit eerlijk afwegen: eventueel is het de moeite waard om direct A1 te halen (ook voor de doorstroming naar A2 na twee jaar) in plaats van eerst de kleine uitbreiding. Meer hierover in ons artikel over de doorstroming naar A2 en A.
Conclusie: voor wie is de B196 de moeite waard?
De B196 is de snelle en voordelige oplossing voor iedereen die in Duitsland op een 125cc wil rijden zonder het volledige A1-examen. 13,5 uur scholing, geen examen, ongeveer 700 tot 1.100 euro en je bent op weg. Voor woon-werkverkeer, een toertje in het weekend of de file op de stadsring is dit een echt alternatief voor de auto. Wie echter vaker naar het buitenland wil, kan niet om A1 heen. Italië is een grensgeval, maar Oostenrijk, Zwitserland en Nederland zijn duidelijk: zonder A1 geen motor. Welke categorie bij jouw plannen past, kun je vergelijken in ons overzicht van het motorrijbewijs met alle andere categorieën.
Na het rijbewijs: je motorfiets vanaf dag 1 beschermen
Heb je het rijbewijs op zak en staat je eerste motor voor de deur? Denk dan vanaf het begin aan de bescherming. Een hoes met goede luchtcirculatie houdt regen, uv-straling en vuil tegen, zodat je machine in topconditie blijft. Welke maat bij jouw model past, ontdek je met een paar klikken: voer fabrikant en model in, de rest doet de matenkiezer.
Uw maat in 3 klikken
Vind nu uw hoes!
Als uw modeljaar niet in de lijst staat, selecteer dan het model van hetzelfde type. Als de maat niet past, nemen wij het product uiteraard terug of ruilen we het om.
Vul de bovenstaande velden in om aanbevelingen te ontvangen
B196-rijbewijs: de belangrijkste vragen op een rij
Wat gebeurt er als ik met B196 in het buitenland word betrapt?
In het buitenland telt je 125cc-uitbreiding niet; juridisch gezien rijd je dan zonder geldig rijbewijs. Afhankelijk van het land riskeren je boetes, inbeslagname van het voertuig of zelfs strafrechtelijke consequenties, zoals in Zwitserland.
Het grotere risico is echter je verzekering: bij een ongeval kan deze weigeren uit te keren omdat je zonder erkend rijbewijs onderweg was. In het ergste geval blijf je zitten met een schade van zes cijfers. Wil je ook over de grens zorgeloos op de tweewieler, dan is alleen het volwaardige A1 de oplossing. Klik hier voor de A1-rijbewijspagina.
Mag ik met B196 op een elektrische motorfiets rijden?
Een elektrische motorfiets is toegestaan, mits deze voldoet aan de technische grenzen van categorie A1: maximaal 11 kW vermogen en een vermogen-gewichtsverhouding van hoogstens 0,1 kW/kg. Cilinderinhoud speelt bij elektrische motorfietsen geen rol, omdat er geen verbrandingsmotor in zit.
In de praktijk betekent dit: modellen zoals de Super Soco TC of vergelijkbare 11 kW elektrische lichte motorfietsen zijn toegestaan. Of het nu een verbrandingsmotor of een elektromotor is: om ervoor te zorgen dat je 125cc regen en uv-straling goed doorstaat, heeft hij de juiste bescherming nodig. Ontdek de MYCOVER® motorhoes.
Kan ik later van B196 direct uitbreiden naar het A-rijbewijs?
Een directe doorstroming bestaat niet. Code 196 is een uitbreiding van categorie B en telt niet als voorervaring in de zin van de getrapte motorregeling. Wie naar A of A2 wil, moet het rijbewijs op de reguliere manier halen met theorie- en praktijkexamen. Je 125cc-ervaring helpt je echter in de praktijk en vermindert vaak het aantal verplichte lessen. Zo lukt de overstap naar A2 en A.
Waar mag ik met B196 in Nederland rijden?
Nergens. Nederland erkent de 196-code niet en vereist voor een 125cc het volwaardige A1-rijbewijs. Zelfs als je alleen op doorreis bent, riskeer je zonder A1 een boete en problemen met de verzekering. Een korte tankstop met de 125cc is dus al riskant.
Heb ik voor de B196 een medische keuring nodig?
Een oogtest, medische verklaring of EHBO-cursus zijn voor de bijschrijving van code 196 niet extra vereist. Dit heb je immers al gedaan voor je B-rijbewijs.
Kan ik met B196 ook na 3 jaar naar het buitenland?
De wachttijd verandert daar niets aan. Of je de uitbreiding nu drie maanden of tien jaar hebt: code 196 blijft een nationale regeling en geldt uitsluitend in Duitsland. Pas met de geplande EU-brede code 60.02 vanaf vermoedelijk 2028/2029 zal dit veranderen.
Wat kost de B196 in NRW of Beieren concreet?
In NRW liggen de meeste rijscholen tussen de 750 en 1.000 euro, in stedelijke gebieden zoals Keulen of Düsseldorf ook daarboven. In Beieren, vooral in de regio München, betaal je vaak tussen de 850 and 1.100 euro.
De moeite waard: vraag het na bij twee of drie rijscholen in je stad, de prijsverschillen zijn soms aanzienlijk. Een overzicht van de kosten en duur van alle rijbewijscategorieën vind je hier.
Hoe lang duurt de B196-scholing?
De meeste rijscholen bieden de 13,5 uur aan als compacte cursus die binnen één tot drie weken kan worden afgerond. Deze is onderverdeeld in vier dubbele theorielessen en vijf dubbele praktijklessen van elk 90 minuten.
Hoe dicht de afspraken op elkaar liggen, hangt af van de rijschool en de beschikbaarheid. In één enkel weekend is de cursus meestal niet te doen, dus plan een paar afspraken verspreid over twee tot drie weken in.
